29 Ιαν 2009

ΓΡΕΒΕΝΑ


videoΦτιάξαμε αυτό το μικρό video clip στα πλαίσια προγράμματος με την ΚτΠ για το Περιβάλλον και τον Πολιτισμό στα Γρεβενά και την Πίνδο. Είναι μία μικρή ιστορική περιήγηση στην ιστορία μιάς περιοχής και μιάς πόλης που τώρα υπάρχει μόνο στις μνήμες μας. Περισσότερα μπορεί κανείς να διαβάσει στην ιστορική έκδοση "ΟΡΟΣΗΜΑ" (Εκδ. ΖΗΤΗ) του Αλέξανδρου Τζιόλα ή να δεί στο http://alextziolas.blogspot.com .

16 Ιαν 2009

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ – ΑΝΑΠΤΥΞΗ – ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ

Δημόσια έκκληση του συλλόγου «ΟΜΙΛΟΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ»

"Κάνουμε έκκληση στους κατοίκους αλλά και στους φορείς που ασχολούνται με τη διαχείριση των οικιακών αποβλήτων στα οποία ανήκουν και τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, να συνδράμουν τις προσπάθειες του συστήματος, ώστε να επιτύχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα για το περιβάλλον και για την εξοικονόμηση ενέργειας & πρώτων υλών και παράλληλα να αποτρέψουμε την καταστροφική (πιθανή) μόλυνση των φυσικών πλουτοπαραγωγικών πόρων του Νομού μας".
Είναι δημόσια και σε ολόκληρο τον πολιτισμένο κόσμο παραδεκτό (πολύ δε περισσότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση) ότι το επίπεδο ανάπτυξης μιας κοινωνίας και ενός τόπου, καθώς επίσης και ο βαθμός προστασίας του περιβάλλοντος του, εκτιμάται από το πόσο καλά οργανωμένη είναι αυτή η κοινωνία στην διαχείριση των σκουπιδιών της.
Στην ευρύτερη περιοχή του Ν. Γρεβενών εδώ και αρκετά χρόνια εκδηλώνεται ένας συνεχής αγώνας ώστε και στα τρία να ανταποκριθούμε στις σύγχρονες ανάγκες και στις υψηλές προτεραιότητες που έθεσε η Ε.Ε.
Στον τομέα των σκουπιδιών, μεγάλη σημασία έχει αλλά και ειδικό βάρος αποκτά η περισυλλογή και η διαχείριση των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών σκουπιδιών (ΗΗΕ).
Τα Απόβλητα Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) είναι ηλεκτρικές ή ηλεκτρονικές συσκευές, οι οποίες έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους και δεν χρησιμοποιούνται πια από τους ιδιοκτήτες τους. Αυτή η κατηγορία αποβλήτων περιλαμβάνει αρκετές υποκατηγορίες, όπως αυτές αναφέρονται στο Παράρτημα του Π.Δ.117 (ΦΕΚ 82/Α΄/5-3-2004). Στα ΑΗΗΕ περιλαμβάνονται:
· Μεγάλες οικιακές συσκευές
· Μικρές οικιακές συσκευές
· Εξοπλισμός πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών
· Καταναλωτικά είδη
· Φωτιστικά είδη
· Ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά εργαλεία (εξαιρουμένων των μεγάλης κλίμακας σταθερών βιομηχανικών εργαλείων)
· Παιχνίδια – Εξοπλισμός ψυχαγωγίας και αθλητισμού
· Ιατροτεχνολογικές συσκευές (εξαιρουμένων όλων των εμφυτεύσιμων και μολυσμένων προϊόντων)
· Όργανα παρακολούθησης και ελέγχου και
· Συσκευές αυτόματης διανομής.
Οι προηγούμενες κατηγορίες ΑΗΗΕ χωρίζονται στη συνέχεια σε 97 υποκατηγορίες που καλύπτουν σχεδόν όλο το φάσμα των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών αποβλήτων.
Το 1998 τα απόβλητα από ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά είδη στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφθαναν τους 6 εκατομμύρια τόνους, ποσότητα που αντιστοιχούσε στο 1% του συνόλου των αποβλήτων. Εκτιμάται ότι υπάρχει μια αυξητική τάση της τάξης του 4% ετησίως και μέχρι το 2010 η ποσότητα θα έχει φτάσει τους 12 εκατομμύρια τόνους ετησίως.
Απόβλητα Ηλεκτρικού & Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού και ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Οι ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές είναι σύνθετες κατασκευές και περιέχουν πολλά υλικά, αρκετά από τα οποία μπορεί να είναι τοξικά για τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Τα συνηθέστερα υλικά από τα οποία κατασκευάζονται είναι τα σιδηρούχα μέταλλα, το πλαστικό, το γυαλί, το αλουμίνιο και ο χαλκός. Αυτά όμως είναι υλικά τα οποία σπανίως είναι αυτούσια και καθαρά μέσα στις συσκευές. Συνήθως είναι αναμεμιγμένα ή επικαλυμμένα με άλλες ουσίες. Οι καθοδικοί σωλήνες των οθονών των Η/Υ οι οποίοι είναι κατασκευασμένοι κυρίως από γυαλί, είναι επικαλυμμένοι με μόλυβδο, ο οποίος είναι ιδιαίτερα τοξικός. Τα πλαστικά των συσκευών μπορεί να περιέχουν προσμίξεις με οργανικές ενώσεις βρωμίου (BFR’s) που λειτουργούν ως φλογοεπιβραδυντικές ουσίες (για την επιβράδυνση τυχόν πυρκαγιάς), οι οποίες είναι επίσης τοξικές και ανιχνεύονται πολύ συχνά ακόμη και στο μητρικό γάλα. Στην αγορά κυκλοφορούν υλικά που περιέχουν μέχρι και 30% (κατά βάρος) φλογοεπιβραδυντικές ουσίες, κυρίως πλαστικά και υφάσματα. Οι μητρικές και άλλες πλακέτες που βρίσκονται στις ηλεκτρονικές συσκευές, περιέχουν μια πληθώρα από χημικές ουσίες, όπως βρώμιο (Br), μόλυβδο (Pb), νικέλιο (Ni), ψευδάργυρο (Zn), υδράργυρο (Hg) κ.α. Τα ψυγεία και τα κλιματιστικά περιέχουν χλωροφθοράνθρακες, τα επονομαζόμενα και ως CFC’s, ουσίες που καταστρέφουν το στρώμα του όζοντος και είναι ύποπτες για βλάβες του νευρικού συστήματος.
Δυστυχώς όταν τελειώσει η ζωή τους πετιούνται στις χωματερές, στα χωράφια, στα ποτάμια, στους δρόμους. Η μόλυνση γίνεται εκτεταμένη, ανεξέλεγκτη και οι επιπτώσεις σημαντικές.
Αν και οι πλακέτες των micro-chips διαθέτουν πολύτιμα μέταλλα (χρυσό, ασήμι, πλατίνα) και μπορούν να ανακτηθούν πετιούνται και μολύνουν.
Η ταφή ή η καύση των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών αποβλήτων εγκυμονεί πολλούς κινδύνους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον, αφού ελευθερώνει στο περιβάλλον (έδαφος, ατμόσφαιρα και νερό) πολλές από τις ουσίες που προαναφέρθηκαν, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να εισέλθουν στην τροφική αλυσίδα.
Βάση όμως του Π.Δ. 117/04, η ταφή των ΑΗΗΕ έχει απαγορευτεί και δίνεται η ευκαιρία για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση, όπως επίσης επιβάλλεται και η μείωση των επικίνδυνων ουσιών που περιέχονται σε αυτά.

ΕΘΝΙΚΟΙ & ΤΟΠΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ
Οι εθνικοί στόχοι περιλαμβάνουν τη χωριστή συλλογή τουλάχιστον 4 kg ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης κατά μέσο όρο, ανά κάτοικο και ανά έτος (δηλαδή συνολικά για τη χώρα μας, 44.000 τόνους ανά έτος).
Από 1/1/2007 έως και 31/12/2007 συλλέχτηκαν 31,5 τόνοι ΑΗΗΕ, ήτοι το 71% του εθνικού στόχου, για το 2007.
Συνολικά για ολόκληρη τη χώρα υπάρχουν 4.696 τόννοι απόβλητα Η-Η-Ε, ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία για τα Γρεβενά και τη Δυτική Μακεδονία.
Πάντως το υπάρχον δίκτυο συλλογής δεν καλύπτει το Νομό Γρεβενών και τη Δυτική Μακεδονία. Ως σημεία μαζικής συγκέντρωσης έχουν οριστεί μόνο πέντε (5) σημεία: το 3ο χλμ. Αργους Ορεστικού-Καστοριά, το 1ο χλμ. Κοζανης-Πτολεμαίδας, το 2ο χλμ Πτελεμαίδας-Ανατολικού, το 3ο χλμ Κοζάνης-Καστοριάς και το 8ο χλμ. Φλώρινας-Τελωνείου.
Η πρακτική των Δήμων σήμερα είναι να περισυλλέγουν τα εν λόγω “σκουπίδια” μόνο κατόπιν τηλεφώνου του καταναλωτή. Έτσι δεν αποκλείεται η αυθαίρετη απόρριψη ή εγκατάλειψη σε απομακρυσμένα σημεία και η μεταφορά τους σε ευαίσθητα σημεία του Περιβάλλοντος (πηγές, ποτάμια, σημεία άρδευσης, τουριστικά αξιοθέατα, σημεία εκδρομών κλπ). Το αντίθετο μάλιστα, παρατηρείται το φαινόμενο να γίνεται σύνηθες και οι αυθαιρεσίες να διαιωνίζονται και να καθιερώνονται.
Απαιτείται εκτεταμένη διασπορά κάδων, containers και κάδων plexiglass σε όλους του Δήμους και τα κεντρικά εμπορικά & τουριστικά σημεία. Ακόμη σύμφωνα με το Ν.2939/2001 (αρ.17) τα καταστήματα διακίνησης ηλεκτρικού/ηλεκτρονικού εξοπλισμού υποχρεούνται στη συλλογή τους και τη προώθησή τους στο πανελλαδικό δίκτυο για να οδεύσουν προς το εργοστάσιο διάλυσης.
Οι χώροι των σχολείων απουσιάζουν από τέτοιες πρακτικές, ενώ από όλους αποτελούν πρωτοποριακά σημεία εκπαίδευσης και προσαρμογής του πληθυσμού.
Ακόμη ανύπαρκτη είναι η συνεργασία των ΟΤΑ με εταιρείες εμπορίας μετάλλων.
Σύμφωνα με το νόμο κάθε πρόσωπο που : α) κατασκευάζει και πωλεί ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό με τη μάρκα του, β) μεταπωλεί με τη μάρκα του εξοπλισμό παραγόμενο από άλλους προμηθευτές, γ) εισάγει κατ’ επάγγελμα ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό, υποχρεούται να οργανώνει Ατομικά Συστήματα ή να συμμετέχει σε Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης των ΑΗΗΕ που αφορούν στη δραστηριότητά τους, ώστε να προωθεί την εναλλακτική διαχείριση των ΑΗΗΕ.
Οι διακινητές (διανομείς) υποχρεούνται να διακινούν στην αγορά μόνο τα είδη ΗΗΕ που είναι ενταγμένα σε εγκεκριμένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης, καθώς και να προμηθεύονται τα είδη αυτά από παραγωγούς που είναι εγγεγραμμένοι στο προβλεπόμενο από την νομοθεσία μητρώο. Οι διακινητές (διανομείς) κατά την παροχή νέου προϊόντος, οφείλουν να παραλαμβάνουν, με σχέση ένα παλιό προς ένα νέο, χωρίς χρηματική επιβάρυνση για τον καταναλωτή, αποσυρόμενο εξοπλισμό, ο οποίος είναι ισοδύναμου τύπου και εκπληρώνει τις ίδιες λειτουργίες με τον παρεχόμενο εξοπλισμό.
Η οργάνωση προγραμμάτων ενημέρωσης κι ευαισθητοποίησης των πολιτών καθώς και η παροχή στοιχείων για τα αποτελέσματα των προγραμμάτων ανακύκλωσης κι αξιοποίησης και η σύνταξη εκθέσεων είναι υποχρεωτικές για τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης.


ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕ «αρμόδιοι για να εφαρμόζουν την πολιτική σχετικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων, είναι οι Περιφέρειες και η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Και είναι υπεύθυνοι να μελετήσουν και να αποφασίσουν ποια μέθοδο ή ποιες μεθόδους θα εφαρμόσουν, το ΧΥΤΑ, την κομποστοποίηση ή την κάυση. Το ΥΠΕΧΩΔΕ τους έχει δώσει όλα τα απαιτούμενα εργαλεία. Βασικός παράγοντας στον τομέα της ανακύκλωσης είναι η Τοπική Αυτοδιοίκηση, η οποία είναι εκ του νόμου υποχρεωμένη να συνεργάζεται με τα Συστήματα Ανακύκλωσης. Δυστυχώς, άλλοι Δήμοι συνεργάζονται και άλλοι δεν συνεργάζονται. Πρέπει να συνεργάζονται όλοι οι Δήμοι στη συλλογή υλικών για ανακύκλωση με τη δημιουργία πυκνού δικτύου κάδων υποδοχής, όπως για παράδειγμα είναι οι μπλε κάδοι».
Εμείς με τη σειρά μας προσθέτουμε ότι οι Δήμοι δεν επιβαρύνονται οικονομικά για την τοποθέτηση κάδων.
Για την αποτελεσματική διαχείριση των απορριμμάτων, μπορούν να εφαρμοστούν σύνθετες λύσεις. Σε κάθε όμως περίπτωση, το κλειδί είναι η ανακύκλωση. Είναι απόλυτα αναγκαία! Και αυτό πρέπει να συνειδητοποιηθεί από όλους μας!
Οι θετικές επιπτώσεις που έχει η ανακύκλωση στην πράξη είναι τεράστιες. Συνεισφέρει σημαντικά στην αντιμετώπιση των μεγαλύτερων περιβαλλοντικών προβλημάτων, μειώνοντας τις εκπομπές ρύπων του φαινομένου του θερμοκηπίου, της ρύπανσης του εδάφους και των υδάτων και της τρύπας του όζοντος.
Επίσης, η βιομηχανία ανακύκλωσης παρέχει όλο και αυξανόμενη πρώτη ύλη στην βιομηχανία μεταποίησης. Σήμερα στην Ευρώπη το 50% του χαρτιού και του χάλυβα, το 43% του γυαλιού και το 40% των μη σιδηρούχων μετάλλων προέρχεται από ανακυκλωμένα υλικά. Στην ΕΛΛΑΔΑ;
Και επιπλέον, βέβαια, η σωστή διαχείριση των αποβλήτων δημιουργεί θέσεις εργασίας και ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις.

Οι βασικοί άξονες της πολιτικής διαχείρισης των αποβλήτων συνίστανται:
- στην πρόληψη της δημιουργίας των αποβλήτων,
- στην προώθηση της ανακύκλωσης αλλά και της επαναχρησιμοποίησης
- στην προώθηση άλλων μορφών αξιοποίησης,
- στοχεύουμε στη μείωση των αποβλήτων, αλλά και στην εξάλειψη της απόρριψης σε ανεξέλεγκτους χώρους ταφής και, επομένως, στην περιβαλλοντικά ασφαλή τελική διάθεση.
Το πεδίο εφαρμογής της ανακύκλωσης στη χώρα μας σήμερα είναι οι συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασιών, οι ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές, τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους, τα χρησιμοποιημένα λιπαντικά έλαια, τα παλαιά ελαστικά, τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, τα υλικά κατασκευών εκσκαφών και κατεδαφίσεων, Συσσωρευτές οχημάτων και βιομηχανίας ενώ δίνεται η δυνατότητα διεύρυνσης και σε άλλες κατηγορίες αποβλήτων.


ΤΙ ΑΛΛΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ

Σήμερα συλλέγεται ένα πολύ μικρό ποσοστό των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών.
Είναι απαραίτητο και σύμφωνα με τη νομοθεσία :
· Να εφαρμοσθούν άμεσα από τους ΟΤΑ του Νομού τα αρ. 7 & 8 του Π.Δ. 117/04.
· Να υπάρξουν αποφάσεις και μέτρα ώστε να επιτευχθούν οι ποσοτικοί στόχοι που τέθηκαν μέχρι το Δεκέμβριο του 2006 και στους οποίους υστερούμε σημαντικά. Δηλαδή : α). να επιτευχθεί συλλογή τουλάχιστον 4 κιλών ΑΗΗΕ ανά κάτοικο κατά μέσο όρο, β). να επιτευχθεί 80% αξιοποίηση του μέσου βάρους ανά συσκευή και η επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση των κατασκευαστικών στοιχείων, των υλικών και των ουσιών, γ). να αυξηθεί στο 75% τουλάχιστον του μέσου βάρους ανά συσκευή και δ). να εξαλειφθεί η χρήση ορισμένων επικίνδυνων ουσιών που περιέχονται σήμερα σε ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές.
· Να αυξηθούν τα σημεία συλλογής των ΑΗΗΕ στους Δήμους για να μπορεί να συμμετάσχει ουσιαστικά ο δημότης.
· Να αναλάβουν οι διακινητές ηλεκτρικών – ηλεκτρονικών αγαθών την υποχρέωση που έχουν να παραλαμβάνουν με τη διανομή καινούριων προϊόντων τα παλιά ισοδύναμα προϊόντα και στη συνέχεια να τα παραδίδουν σε αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις επεξεργασίας, απορρύπανσης κι ανακύκλωσης.
· Να ενημερωθούν και ενεργοποιηθούν όλοι οι παραγωγοί-εισαγωγείς σχετικά με τις υποχρεώσεις τους και να τις αναλάβουν με υπευθυνότητα,
· Να δημιουργηθούν κέντρα επαναχρησιμοποίησης ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών για να επιμηκυνθεί ο κύκλος ζωής τους και για να εφαρμοστεί η νομοθεσία που προβλέπει την επαναχρησιμοποίηση
· Να οργανωθεί η ενημέρωση του καταναλωτή ως προς τα δικαιώματα αλλά και τις υποχρεώσεις του αναφορικά με τα ΑΗΗΕ.

Ο Σύλλογός μας συμμετέχει ενεργά στην προσπάθεια αυτή.