16 Ιουν 2017

Νέο βιβλίο-λεύκωμα αφιερωμένο στο έργο των Αφων ΜΑΝΑΚΙΑ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΦΑΚΟ του Γιάννη και του Μίλτου ΜΑΝΑΚΙΑ




Παρουσίαση της έκδοσης του Αλέξανδρου Τζιόλα εδώ :http://www.anixneuseis.gr/?p=169498

Το βιβλίο πωλείται σε όλα τα βιβλιοπωλεία ή σε συννενόηση με τον συγγραφέα Αλ. Τζιόλα τηλ.6976516506 (σελ. 130 - Δίχρωμο - Διαστ. σελ. 32 x 27).
 Σχετική ομάδα στο Facebook : https://www.facebook.com/groups/1231738083540851/?ref=bookmarks

ANTΛΟΥΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ & ΕΜΠΛΟΥΤΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΑΣ από το φωτογραφικό και κινηματογραφικό έργο των Αφων ΜΑΝΑΚΙΑ.
Δεν είναι μία βιογραφία για τον Γιάννη & τον Μιλτο Μανάκια. Είναι μία έκδοση με την οποία έρχονται στο φως ιστορικά στοιχεία για την περιοχή της Ηπείρου και της Μακεδονίας ώστε να οδηγηθούμε σε ποικίλα συμπεράσματα για πρόσωπα και γεγονότα των περιοχών αυτών εκείνης της εποχής.


11 Ιαν 2017

TO ΤΡΙΤΟΞΟ ΓΕΦΥΡΙ της πόλης των ΓΡΕΒΕΝΩΝ

Η πόλη των Γρεβενών διέθετε και αυτή πετρόκτιστο γεφύρι που δυστυχώς δεν διασώθηκε μέχρι σήμερα. Οι ανάγκες της πόλης, η συχνή χρήση του, η στενότητά του αλλά και τα μεγάλα φορτία που δέχθηκε η γέφυρα, την δημιούργησαν πολλά προβλήματα. Ο Β΄ πόλεμος με τους βομαρδισμούς των Ιταλών και συνέχεια με τη χρήση των τάνκς/οχημάτων του γερμανικού στρατού επιβάρυναν την στατική της κατάσταση. Αμέσως μετά τον πόλεμο αντικαταστάθηκε με ξύλινη, η οποία διατηρήθηκε κακήν-κακώς μέχρι την δεκαετία του 70.
Είναι άξιο έρευνας να διαπιστωθεί, αν τα υπάρχοντα ακραία βάθρα/θεμέλια της γέφυρας έχουν και κάποιο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Δείχνουν να είναι από πορόλιθο!
Με την ευκαιρία πρέπει να τονισθεί ότι στην περιοχή των Γρεβενών, υπάρχουν πληθώρα ιστορικών και αρχαιολογικών θεμάτων, είτε σε πρώτο βαθμό έρευνας είτε σε δεύτερο βαθμό, σε επίπεδο επιστημονικής/πανεπιστημιακής έρευνας-εργασίας, τα οποία θα εκπλήξουν και θα δικαιώσουν τους τολμηρούς ερευνητές (επαγγελματίες, ιστορικούς, επιστήμονες ή ερασιτέχνες). 
Οσοι από εμάς έχουμε στοιχεία, συλλογές ή τεκμήρια, είμαστε διαθέσιμοι να βοηθήσουμε.
 
 
(υπόμνηση για όποιον προβεί σε δημόσια χρήση: Αρχείο & © Αλέξ. Τζιόλα).

 
 

30 Δεκ 2016


O I.N. της Ευαγγελίστριας Γρεβενών το 1911 (τότε Ι.Ν. Αγίου Αχιλλείου).

ΙΣΤΟΡΙΚΟ : Η Αρχική μορφή του Μητροπολιτικού Ναού των Γρεβενών.
O I.N. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (σήμερα) θεμελιώθηκε την 13 Ιουνίου 1908 ως Ι.Ν. Αγ. Αχιλλείου όταν μητροπολίτης της πόλης ήταν ο Αγαθάγγελος Κωνσταντινίδης.
Η συνημμένη φωτογραφία εμφανίζει εξωτερική όψη του ναού το 1911 και τραβήχτηκε από τους αδελφούς Μανάκια πιθανόν τις ημέρες της κηδείας του Μητρ. Αιμιλιανού (© Aλεξ. Τζιόλας).
 Λίγα λόγια για την αρχική μορφολογία του Ναού :  Όπως φαίνεται στη συνημμένη φωτογραφία του 1911 ο Ι.Ν. είχε το χαρακτήρα βασιλικής μετά τρούλου, με αποτμήσεις στη στέγη. Κρίνοντας από αυτό που βλέπουμε, η σημερινή διαμορφωμένη εικόνα του ναού μοιάζει να έχει ευρωπαϊκές επιδράσεις, όπως διαφαίνεται από την μορφολογία των παραθύρων, των πεσσών της επέκτασης καθώς και του τρούλλου. Δεν φαίνεται το αν ο τρούλος είναι ξυλόπηκτος ή από άλλο υλικό.  Το γενικό συμπέρασμα είνα ότι το κτήριο που φαίνεται είναι κλασσική μορφή ναού που συναντάμε στη  Βόρεια Ελλάδα κυρίως σε χωριά και κωμοπόλεις, του 18ου - 19ου αιώνα. Η ύπαρξη τέτοιου τρούλλου, με την έντονη υπερέκταση προς τα πάνω, είναι σχετικά σπάνια. 
Η πρώτη ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ.
Μετά την ανέγερσή του ο ναός ανακαινίσθηκε την 1η Οκτωβρίου 1922, από τον Μητροπολίτη Γρεβενών Αιμιλιανό Β΄ Δάγγουλα. Η ανακαίνιση ήταν στο εσωτερικό του Ναού καθότι φωτογραφίες της δεκαετίας του 1930 και μετέπειτα δείχνουν ακόμη τον ναό να έχει την ίδια μορφή.
Ετσι την 1/10/1922 αποδεικνύεται από τα ιστορικά στοιχεία ότι τοποθετήθηκε το σημερινό τέμπλο της εκκλησίας το οποίο κατασκευάσθηκε στο Άγιο Όρος. Επίσης στο Άγιο Όρος έχουν αγιογραφηθεί και αρκετές από τις εικόνες του τέμπλου (από τον Ιερομόναχο Σεραφείμ στις Καρυές του Α.Ο.) καθώς επίσης και η εικόνα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου η οποία φέρει επίχρυση επικάλυψη. Όλες οι εικόνες είναι άριστης τεχνοτροπίας με τα πρόσωπα να εμφανίζουν χαρακτηριστική αμεσότητα προς τον πιστό χωρίς να χάνουν την αγιοσύνη τους. Ο ίδιος ο Μητροπολίτης Αιμιλιανός Β΄ αφιερώνει στον Ι.Ν. την εικόνα του Χριστού ενώ άλλες οικογένειες της Πόλης των Γρεβενών (όπως π.χ. οικ. Ζήση, οικ. Γούτσα, οικ. Σόλλα, οικ. Γίτσου κ.α.) αφιερώνουν εικόνες του τέμπλου.
Η αλλαγή της εξωτερικής μορφής του Ναού.
Από προσωπικές μαρτυρίες που συγκεντρώσαμε αλλά και από φωτογραφίες εποχής φαίνεται ότι στον Ι.Ν. έγινε η πρώτη μεγάλη εξωτερική επέμβαση επί θητείας του Μητροπολίτη Φιλίππου. Μαρτυρίες από ιερέα και από πιστούς που επισκέπτονταν τον ναό εκείνη την εποχή αναφέρουν ότι ο ναός παρουσίαζε προβλήματα στη στέγη του. Έτσι ο Μητρ. Φίλιππος αναγκάσθηκε (ίσως όχι μόνο γι’ αυτό αλλά και για άλλους λόγους που δεν είναι μέχρι τώρα γνωστοί) να προβεί στην αλλαγή της στέγης. Έτσι κατεδαφίστηκε η στέγη και ο τρούλλος της μέχρι το σημερινό ύψος. Με μία σύγκριση αρχικής και σημερινής φωτογραφίας φαίνεται ότι το ύψος της στέγης «χαμήλωσε» (πιθανόν μέχρι κάποιο σενάζ για στατικού λόγους ώστε να δέσει η υπάρχουσα στέγη με ασφάλεια). Επίσης κατεδαφιστήκαν τελείως τα δύο (αριστερά & δεξιά) πτερύγια του Ναού και στην θέση τους αλλά σε επαφή με το κτίριο ανεγέρθηκαν τα δύο καμπαναριά. Σε αυτή τη φάση φτιάχτηκε και ο γυναικωνίτης. Ετσι ο Ναός πήρε τη σημερινή μορφή.



Η Εσωτερική αγιογράφηση του Ναού.
Από μαρτυρίες προκύπτει ότι επι Φιλίππου ο Ναός δεν είχε αξιόλογη εσωτερική αγιογράφηση. Οι μόνες μεγάλες και ολοκληρωμένες αγιογραφίες ήταν του Παντοκράτορα και της Πλατυτέρας (στην κόγχη του Ιερού). Στου τοίχους υπήρχαν διάσπαρτες «ελαιογραφίες» με απεικονίσεις λουλουδιών.
Η σημερινή αγιογράφιση που φέρει ο ναός ξεκίνησε το 1987 επι θητείας Σεργίου Σιγάλλα με πρώτον να αγιογραφεί τον αγιογράφο Φαρμάκη. Στη συνέχεια έγιναν (μέσω αφιερωμάτων) και από τον ίδιο άλλες αγιογραφίες στους τοίχους. Ο αγιογράφος/ζωγράφος Αρ. Βαρσάμης μας λέει ότι αγιογράφησε το ιερό μετά την ελευσή του από την Ζάκυνθο.
Τ
Το άλυτο ακόμη ερώτημα : Πότε ανοίχθηκαν οι πλάγιες πόρτες του Ναού;
Αν προσέξει κάποιος την ΒΑ πλευρά της εκκλησίες σήμερα και την συγκρίνει με την αρχική φωτογραφία του ναού το 1911 θα παρατηρήσει ότι σήμερα εμφανίζονται δύο πόρτες (η μία οδηγεί στο Ιερό και η άλλη στην κύρια αίθουσα της εκκλησίας) ενώ στην αρχική φαίνεται ότι η εκκλησία δεν είχε πρόσβαση από πλάγια. Αν και το υπέρθυρο στην μία πόρτα αναφέρει ότι «Εν έτει 1908 μηνί Ιουνίω ετέθει ο θεμέλιος λίθος της ιεράς εκκλησίας Αγ. Αχίλλειος» όμως κατά πάσα πιθανότητα μεταφέρθηκε και τοποθετήθηκε εκεί (αφού μετρήθηκε και ανοίχθηκε το κατάλληλο άνοιγμα) από άλλο σημείο, ίσως στην μπροστινή πλευρά που βρίσκονταν.
Για την ιστορία να σημειωθεί ακόμη ότι στην εκκλησία κάποιος έμπαινε αφού ανέβαινε τρία σκαλιά, δηλ. σε σχέση με την σημερινή εξωτερική επιφάνεια του αύλειου χώρου ο ναός ήταν ελαφρά υπερυψωμένος. Ακόμη πρέπει να προστεθεί ότι αρχικά ο πρόναος είχε μικρή εσωτερική διαμόρφωση κατάλληλη ώστε να γίνονται «κατηχητικά μαθήματα» από ιερείς της Μητρόπολης.
Απρίλιος 2017
Αλέξανδρος Τζιόλας.

 


 

6 Φεβ 2012

Τα Γρεβενά ανοίγουν τις εκδηλώσεις εορτασμού για τα 100 χρόνια από την Απελευθέρωση με έκθεση στη Θεσσαλονίκη!





Μεγάλη εντύπωση προκάλεσε στο ιστορικό και εικαστικό κόσμο της πόλης η έκθεση για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση που διοργάνωσαν το περιοδικό "Δίαυλος" και η Φιλόπτωχος Αδελφότητα Ανδρών Θεσσαλονίκης μαζί με τον Δήμο Θεσσαλονίκης, τον Δήμο Γρεβενών και τον Σύνδεσμο Μοναστηριωτών Θεσσαλονίκης. Ηταν η πρώτη εκδήλωση που έλαβε χώρα για τις επετείους των 100 χρόνων ανοίγοντας έτσι τον ετήσιο κύκλο των επετειακών ελδηλώσεων.
Παράλληλα νέα ιστορικά στοιχεία έφεραν στο φως τα ιστορικά ντοκουμέντα και οι φωτογραφίες που εξέθεσε ο Αλέξανδρος Τζιόλας σχετικά με τον ρόλο του Αιμιλιανού Γρεβενών στο Μοναστήρι και την προσφορά των Αφων Μανάκια. Ακόμη για πρώτη φορά είδαν το φως της δημοσιότητας φωτογραφίες από τα Ιαωνάννινα, Πίνδο, Γρεβενά, Μοναστήρι, Θεσσαλονίκη, Νεότουρκους, Μακεδονομάχους και σκηνές από την καθημερινή ζωή των ελλήνων κατοίκων σε πόλεις και χωριά της Μακεδονίας.
(Στις φωτογραφίες κάποιες εικόνες από την έκθεση).

100 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ : Εκθεση Φωτογραφίας


Η πόλη των Γρεβενών το 1905. Αδημοσίευτη πανοραμική φωτογραφία των Αφων Μανάκια που δίνεται για πρώτη φορά στη δημοσιότητα, προβάλλοντας σημαντικά στοιχεία από τη δομή και τη λειτουργία της πόλης. (Copyright φωτογραφιών & υλικού : Αλεξ. Τζιόλας)
Κάτω : Ο Αιμιλιανός στο Μοναστήρι, αναγνωρίζεται από τον Αλέξ. Τζιόλα για πρώτη φορά μετά από 100 χρόνια σε εκδηλώσεις στην πόλη, καταδεικνύοντας τον ενεργό ρόλο του στα γεγονότα της περιοχής.



Για την επέτειο των 100 χρόνων από την Απελευθέρωση ο Αλέξ. Τζιόλας εκθέτει φωτογραφίες από το αρχείο του ιστορικού περιεχομένου στη Δημόσια Βιβλιοθήκη Γρεβενών.
Κεντρικά πρόσωπα : Ο Μητροπολίτης Αιμιλιανός Γρεβενών, οι Αφοι Μανάκια, οι Μακεδονομάχοι, οι Νεότουρκοι.
Περιοχές προβολής και ανάδειξης : ΓΡΕΒΕΝΑ, ΙΩΑΝΝΙΝΑ, ΠΙΝΔΟΣ (τα χωριά της και οι άνθρωποί-της, αρχές του 20ου αι.), ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.
Η έκθεση προσθέτει νέα ιστορικά στοιχεία για την πόλη, την περιοχή, την ιστορία.
Θα είναι ανοικτή για το κοινό όλο το χρόνο, καθημερινές 10:00 - 17:00.

9 Δεκ 2011

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΚΘΕΣΗΣ

Το περιοδικό “ΔΙΑΥΛΟΣ” ανοίγει τις εορταστικές εκδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση με έκθεση η οποία έχει ως κεντρικό τίτλο “100 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ”.
Με το τέλος του 2011, το οποίο έχει χαρακτηρισθεί για τον τόπο μας ως «έτος Αιμιλιανού» λόγω των 100 χρόνων από τη δολοφονία του και την αρχή του 2012, όπου κλείνουν 100 χρόνια από την απελευθέρωση, διοργανώνεται στη Θεσσαλονίκης έκθεση που προβάλλει αυτόν τον διπλό συμβολισμό.
Είναι γεγονός ότι η σφαγή του Μητροπολίτη Αιμιλιανού τον Οκτώβριο του 1911 προετοίμασε το έθνος για τον μεγάλο αγώνα για την Εθνική Ανεξαρτησία και την Απελευθέρωση ακριβώς ένα χρόνο αργότερα τον Οκτώβριο του 2012.
Με την πρωτοβουλία αυτή το περιοδικό “ΔΙΑΥΛΟΣ” θέλει να προσδώσει αυτό ακριβώς το νόημα, γι’ αυτό η έκθεση θα λειτουργήσει από την 14/12/2011 μέχρι την 14/01/2012, συμβολίζοντας την μετάβαση από το έτος της θυσίας, το 1911, στο έτος της νίκης το 1912.
Η έκθεση θα έχει ως κεντρικό πρόσωπο τον ΑΙΜΙΛΙAΝΟ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ο οποίος για πρώτη φορά τα τελευταία 100 χρόνια αναγνωρίζεται σε δράσεις του εκτός Γρεβενών, στο Μοναστήρι, αναδεικνύοντας στοιχεία από την μορφή και τον χαρακτήρα του. Για πρώτη φορά ο ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΣ τιμάται εκτός Γρεβενών, σε αντίθεση με την μέχρι σήμερα υιοθετημένη πρακτική όπου η μορφή του εθνομάρτυρα κρατούνταν περίκλειστη στα στενά μικρά τοπικά όρια των Γρεβενών, συντηρώντας τον τοπικίστικο εορτασμό της. Κάτι ανάλογο συνέβη με αντίστοιχες εορταστικές εκδηλώσεις μεγάλης κλίμακας που έλαβαν χώρα και στη Θεσσαλονίκη το 2003, για να τιμηθεί η μνήμη και η συνεισφορά στους εθνικούς αγώνες του οπλαρχηγού της Δυτ. Μακεδονίας Θ.Ζιάκα.
Επί πλέον παρουσιάζεται με φωτογραφικό υλικό, που άφησαν κληρονομιά στον τόπο οι Αφοί Γιάννης και Μιλτιάδης Μανάκιας από την Αβδέλα Γρεβενών: η δράση του, με ντοκουμέντα, στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας καθώς και το χρονικό της δολοφονίας του με την κηδεία του. Μεταξύ των άλλων στο φωτογραφικό υλικό της έκθεσης, εμφανίζεται ο Αιμιλιανός να ηγείται καβάλα σε άλογο της εισόδου των αντάρτικων ελληνικών σωμάτων στο Μοναστήρι κατά την επανάσταση των νεότουρκων μαζί με τους Κρήτες οπλαρχηγούς Μακρή, Βολάνη, Κοραβίτη και τους Μακεδόνες Τσίτσο, Παύλο, Σίμο και Στέφο. Σε άλλες σκηνές εμφανίζεται ο Αιμιλιανός σε διαδήλωση του ελληνικού στοιχείου επικεφαλής ομάδας κληρικών και σε άλλη να παρίσταται σε εορταστική παρέλαση, με αφορμή την καθιέρωση του νέου Συντάγματος στο Μοναστήρι. Στα ντοκουμέντα της κηδείας του υπάρχουν σκηνές από το εσωτερικό του Ι.Ν. Αγ. Γεωργίου (Βαρόσι) κατά την νεκρώσιμη ακολουθία και στην συνέχεις εκτός του Ι.Ν. κατά την πομπή.
Στην έκθεση που θα λάβει χώρα στο Κέντρο Ιστορίας της Θεσσαλονίκης (Πλ. Ιπποδρομίου & Τσιμισκή), θα προβληθεί παράλληλα και για πρώτη φορά ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ φωτογραφία της πόλης των Γρεβενών του 1905. Η φωτογραφία απεικονίζει σε εξαιρετική λεπτομέρεια την αρχιτεκτονική και την δομή της πόλης στις αρχές του 19ου αιώνα, με τις πλατείες, τα τζαμιά, τις εκκλησίες, τον τουρκομαχαλά και τα αρχοντικά της πόλης.
Η έκθεση που διοργανώνεται, με τη συνεργασία φορέων πανελλαδικής εμβέλειας : το Περιοδικό «ΔΙΑΥΛΟΣ», τη Φιλόπτωχο Αδελφότητα Ανδρών Θεσσαλονίκης, τον Σύνδεσμο Μοναστηριωτών Θεσσαλονίκης, το Δήμο Θεσσαλονίκης και το Δήμο Γρεβενών, ανοίγει ταυτόχρονα και τις εορταστικές εκδηλώσεις για τους εορτασμούς των 100 χρόνων από την απελευθέρωση ολόκληρης της Βόρειας Ελλάδας.

Η ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ του Περιοδικού και η διοργανώτρια ομάδα της ΕΚΘΕΣΗΣ.